Nubwo nta mwaka usa n’uwundi cyangwa ngo ihuze imibare, raporo y’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare, NISR, igaragaza ko abantu barenga ibihumbi 42 banduye indwara y’igituntu mu myaka itandatu ishize.
Iyi raporo igaragaza ko kuva mu 2019 kugeza mu 2024, abanduye igituntu ari 42,103.
Igituntu ni indwara iterwa na Bacille de koch (soma basile do koke) cyangwa ‘mycobacterium tuberculosis’, ikaba ari indwara yandurira cyane cyane mu mwuka. Iboneka mu macandwe, mu mwuka duhumeka, mu bikororwa ku buryo iyo wegeranye n’uyirwaye biba byoroshye ko yayikwanduza.
Imibare igaragaza ko 2019 abarwayi b’igituntu bageraga ku 5.950, mu 2020 bageze ku 5.592, mu 2021 bagera ku 5.283 gusa umwaka wakuriyeho wo mu 2022 imibare yariyongereye igera ku 7.125, mu 2023 ni 9.512, naho mu 2024 igera ku 8.641.
Iyo raporo igaragaza ko muri iyi myaka irindwi mu barwayi bari barwaye iyi ndwara 339 muri bo bari barwaye igituntu cy’igikatu abandi bagera ku 5807 bo bari barwaye n’indwara ya Virusi itera Sida.
Iyi mibare kandi igaragaza ko harimo n’abarwaye indwara y’igituntu bakayikira ariko ntibayikire neza kubera kudafata imiti neza bagera kuri 660 mu myaka irindwi ishize.
Mu 2019 abishwe n’iyi ndwara bari 6,1% by’abayandura, mu 2020 bagera kuri 6,4%, mu 2021 iyo mibare yageze kuri 7,9%, mu 2022 iragabanyuka cyane igera kuri 5,7%, mu 2023 igera kuri 4,8%, mu 2024 igera kuri 4,5%.
Kuri ubu, Ishami rishinzwe kurwanya igituntu muri RBC rifite imashini zibasha kureba mu bihaha by’umuntu, chest X-Ray machine zifashishwa cyane ku bantu bafite agakoko gatera SIDA n’imashini 69 za GeneXpert mu bitaro biri hirya no hino mu gihugu, zibasha gupima igituntu no kureba niba imiti isanzwe ikivura iri gukora neza.
